Chuyển hoá vật chất và năng lượng trong tế bào
Chương III
Bài 13: khái quát về năng lượng và chuyển hoá vật chất
GV:Nguyễn Thị Nhung
Trường THPT Lê Hồng Phong

Mục tiêu:
*phân biệt được thế năng và động năng, đồng thời đưa ra được ví dụ minh hoạ.
Mô tả được cấu trúc và nêu được chức năng của ATP.
Trình bày được khái niệm chuyển hoá vật chất
I. Năng lượng và các dạng năng lượng trong tế bào
1. khái niệm về năng lượng
Hãy kể các dạng năng lượng trong
tự nhiên mà em biết?
Dựa vào năng lượng tương ứng với các dạng công khác nhau? có mấy dạng năng lượng?
Lấy ví dụ minh hoạ cho các
dạng năng lượng trên?
Gồm 2 trạng thái
*thế năng
*động năng
Sự chuyển hoá năng lượng
Thế năng
động năng 1
động năng 2
động năng 3
Thế năng, động năng là gì?
Thế năng: là loại năng lượng dự trữ, có khả năng sinh công

(ẩn dấu, định vị và trật tự)
( bộc lộ, chuyển động)
động năng: là dạng năng lượng sẵn sàng sinh công
Trong 5 dạng năng lượng trên dạng năng lượng nào là động năng, dạng nào là thế năng?
Nhiệt năng, cơ năng, quang năng thường tồn tại ở trạng thái động năng.
Hoá năng thường tồn tại ở trạng thái thế năng.
Lấy ví dụ về các trạng thái năng lượng thế năng và động năng?
Nêu các dạng năng lượng trong tế bào?
Nêu vai trò của dạng năng lượng nhiệt năng? cho biết dạng năng lượng nào tế bào dùng là chủ yếu nhất?
Nhiệt năng: giữ ổn định nhiệt độ cơ thể, tế bào. Không có khả năng sinh công.
Hoá năng: năng lượng tiềm ẩn trong các liên kết hoá học, đặc biệt là ATP.
Tại sao cơ thể sống không thể dùng năng
lượng sinh công thông qua nhiệt năng?
2. ATP - đồng tiền năng lượng của tế bào
Trình bày cấu trúc hoá học của ATP?
2. ATP - đồng tiền năng lượng của tế bào
a. Cấu trúc: ATP là hợp chất cao năng gồm 3 thành phần

Bazơ nitơ Ađênin
đường Ribôzơ
3 nhóm phốt phát
Ađênozin
diphosphate
Nhận xét gì về 2 nhóm phát cao năng cuối cùng của ATP?
Ađênozin
diphosphate
Năng lượng giải phóng đó được sử dụng như thế nào trong tế bào?
b. Sử dụng năng lượng ATP trong tế bào
Tổng hợp nên các chất hoá học cần thiết trong tế bào
Vận chuyển các chất qua màng đặc biệt là vận chuyển chủ động
Sinh công cơ học, đặc biệt là sự co cơ và hoạt động lao động
Nguồn năng lượng tích trong ATP lấy từ đâu?
ATP là nguồn năng lượng trực tiếp cho tế bào
Chất hữu cơ là nguồn năng lượng bổ sung cho tế bào
Tại sao nói ATP là đồng tiền năng lượng của tế bào?
* liên kết cao năng giàu năng lượng dễ bị phá vỡ và giải phóng năng lượng? cung cấp năng lượng trực tiếp cho tế bào
* Xem ATP là dạng năng lượng được tiêu dùng hàng ngày như tiền tệ vậy.
II. Chuyển hoá vật chất
* Prôtêin tế bào + O2 ? ATP và sản phẩm
* ATP để sinh công: co cơ, vận chuyển các chất.sinh nhiệt
Câu 1: Thế nào là chuyển hoá vật chất?
Câu 2: Bản chất của quá trình chuyển hoá vật chất là gì?
Câu3:Thế nào là đồng hoá và dị hoá?
Câu 4: Nêu vai trò của chuyển hoá vật chất?
Khái niệm chuyển hoá vật chất: là tập hợp các phản ứng sinh hoá xảy ra bên trong tế bào.
Bản chất của chuyển hoá vật chất:
- Đồng hoá: tổng hợp các chất hữu cơ từ đơn giản đến phức tạp.
- Dị hoá: phân giải các chất hữu cơ phức tạp thành các chất đơn giản.
? Dị hoá cung cấp năng lượng cho quá trình đồng hoá và các hoạt động sống trong tế bào.

Vai trò:
- Giúp cho tế bào thực hiện các phản ứng đặc trưng khác của sự sống như sinh trưởng và phát triển, cảm ứng và sinh sản.
- Chuyển hoá vật chất luôn kèm theo chuyển hoá năng lượng.
* Prôtêin tế bào + O2 ? ATP và sản phẩm
* ATP để sinh công: co cơ, vận chuyển các chất.sinh nhiệt
chỉ ra quá trình đồng hoá và dị hoá?
ATP
ADP+Pi
NL từ quá trình dị hoá
NL dùng cho quá trình đồng hoá và các hoạt động sống
Quá trình tổng hợp và phân giải ATP
Củng cố
Câu1
Câu2
Câu3
Câu4
Câu5
Câu9
Câu8
Câu6
Câu7
1
3
2
4
1
Thế năng
động năng
động năng
4
3
2
Thế năng
điền các trạng thái năng lượng của vận động viên trượt tuyết?