SỬ DỤNG BỘ THÍ NGHIỆM VỀ HIỆN TƯỢNG TỰ CẢM
TRONG BÀI “HIỆN TƯỢNG TỰ CẢM”
Giáo viên thực hiện: Nguyễn Hữu Nam
Tổ: Vật Lý – Kỹ - Tin Trường: THPT Lê Quý Đôn
I. MỤC ĐÍCH CỦA THÍ NGHIỆM
- Nêu được bản chất của hiện tượng tự cảm khi đóng mạch, khi ngắt mạch, từ đó định nghĩa hiện tượng tự cảm.
- Phát huy tính tích cực và tạo sự hứng thú cho học sinh trong giờ học.
- Rèn luyện kĩ năng thực nghiệm cho học sinh.
II. THIẾT BỊ SỬ DỤNG
- Bộ thí nghiệm về hiện tượng tự cảm.
III. CÁC BƯỚC THỰC HIỆN VÀ CÂU HỎI ĐỊNH HƯỚNG
Các bước thực hiện
Câu hỏi
Nội dung kiến thức cần đạt

TT1: GV bố trí thí nghiệm như sơ đồ hình vẽ (bằng cách đóng mở các công tắc trên bảng điện).

TT2: GV đưa ra câu C1 để HS phán đoán.

TT3: GV yêu cầu HS quan sát sự sáng lên của hai đèn khi đóng khóa K, sau đó tiến hành thí nghiệm và yêu cầu HS nêu kết quả quan sát được.

TT4: GV kết luận kết quả thí nghiệm.

TT5: GV đổi hai đèn cho nhau rồi tiến hành lại thí nghiệm, sau đó yêu cầu HS nhận xét kết quả thí nghiệm.

TT6: GV kết luận lại kết quả thí nghiệm và đưa ra câu hỏi C5.




TT8: GV yêu cầu HS vận dụng kiến thức SGK và kiến thức ở kiểm tra bài cũ để giải thích kết quả thí nghiệm.

TT9:GV kết luận việc giải thích sau đó đưa ra câu hỏi C4


TT10: GV kết luận là do i biến đổi

TT1: GV giới thiệu thí nghiệm

TT2: GV bố trí, lắp ráp sơ đồ mạch điện như hình vẽ.
+ Đóng k và giải thích cho HS về đèn Ne không sáng là do U nhỏ






TT4: GV yêu cầu HS quan sát đèn Ne rồi tiến hành ngắt khóa K, sau đó yêu cầu HS nêu kết quả quan sát được

TT5: GV thay cuộn dây bằng điện trở R (bằng cách đóng mở các công tắc ở bảng điện) rồi ngắt khóa K yêu cầu HS nêu kết quả thí nghiệm.

TT6: GV đưa ra câu hỏi C6

TT7: GV kết luận nguyên nhân là do cuộn dây và đưa ra câu hỏi C7

TT8: GV yêu cầu HS vận dụng kiến thức ở câu hỏi trên để giải thích kết quả thí nghiệm.

TT9: GV kết luận về việc giải thích và đưa ra câu C8.

TT10: GV kết luận do i biến đổi gây ra.




C1: Khi đóng khóa K nhận xét tốc độ sáng lên của hai đèn?
-Học sinh trả lời câu hỏi rút ra từ việc quan sát kết quả thí nghiệm.





C2: Thiết bị nào là nguyên nhân làm cho đèn Đ2 sáng lên chậm hơn so với đèn Đ1?
C3:Vậy hiện tượng này được giải thích như thế nào?

C4: Hiện tượng cảm ứng điện từ xảy ra trong mạch điện ở thí nghiệm trên do yếu tố nào của mạch biến đổi gây ra?











C5:Nhận xét kết quả thí nghiệm.









C6:Thiết bị nào là nguyên nhân làm cho đèn Ne sáng lóe lên rồi tắt?



C7: Hiện tượng quan sát được trong thí nghiệm được giải thích như thế nào?
C8: Hiện tượng cảm ứng điện từ xảy ra ở trong mạch khi ngắt khóa K là do yếu tố nào trong mạch biến đổi gây ra?
1.Thí nghiệm
a. Thí nghiệm 1
+Dụng cụ thí nghiệm:
+Bố trí thí nghiệm như hình vẽ:



+ Tiến hành thí nghiệm:
+Kết quả: Đèn Đ2 sáng lên chậm hơn so với đèn Đ1, sau đó hai đèn sáng như nhau.




+ Giải thích:




b. Thí nghiệm 2
+Dụng cụ thí nghiệm:
+ Bố trí thí nghiệm như hình vẽ



+Tiến hành thí nghiệm
+ Kết quả: khi ngắt khóa K đèn Ne sáng lóe lên rồi tắt.


+ Giải thích:










3. Định nghĩa: